Algengar spurningar

Allir sem greitt hafa iðgjöld hjá Gildi eiga rétt á að sækja um lán. Umsókn er svo metin með tilliti til aðstæðna og öllum svarað eins fljótt og verða má.

Hægt er að kanna lántökurétt á einfaldan hátt með því að smella hér. Ath. að virknin krefst rafrænnar auðkenningar.

Standast þarf bæði greiðslumat og lánshæfismat. Leggja þarf fram veð í íbúðarhúsnæði á Íslandi til að geta fengið lán. Veðsetningarhlutfall má aldrei vera hærra en 70% af metnu markaðsvirði viðkomandi eignar. Það virði er annaðhvort byggt á nýlegum kaupsamningi eða fasteignamati þess árs sem er að líða. Lán skiptast í grunnlán og viðbótarlán eftir veðsetningarhlutfalli. Grunnlán er með allt að 60% veðsetningarhlutfall og viðbótarlán með 60–70% veðsetningarhlutfall. Veðsetningin má ekki fara yfir 100% af brunabótamati eignar að viðbættu lóðamati. Sem dæmi má hámarkslán fasteignar að verðmæti 30 m.kr. vera 21,0 m.kr. svo fremi að skilyrði um brunabótamat sé uppfyllt. Ekki er lánuð hærri upphæð en 75 m.kr. (þ.m.t. viðbótarlán).

Gildi veitir verðtryggð fasteignalán með föstum vöxtum.

Mögulegur lánstími er 5–40 ár að vali lántaka.

Hámarkslánsfjárhæð er kr. 75.000.000 fyrir einstaklinga/hjón/sambúðaraðila en tekur jafnframt mið af veðrými. Lágmarksfjárhæð láns er kr. 1.000.000.

Það tekur jafnan 2–3 vikur að afgreiða lánsumsókn. Lántaki þarf sjálfur að koma skuldabréfum til þinglýsingar, misjafnt er eftir sýslumannsembættum hversu langan tíma það tekur.

Lántökugjald er föst krónutala, 55.000 kr. fyrir eitt skuldabréf og 9.000 kr. fyrir hvert skuldabréf umfram eitt. Skjalagerðargjald fyrir hvert skuldabréf er 8.000 kr. Lántaki greiðir kostnað vegna greiðslumats og annan kostnað samkvæmt gjaldskrá. Þinglýsingargjöld og innheimtukostnað banka ber lántaka að greiða. Lántakandi greiðir kostnað hjá sýslumanni vegna þinglýsingar skuldabréfs, kr. 2.700 fyrir hvert skjal.

Ekkert uppgreiðslugjald er á lánum hjá Gildi og hægt að greiða þau upp hvenær sem er.

Meginreglan er að lán eru eingöngu veitt ef Gildi lánar í samfelldri veðröð frá og með fyrsta veðrétti. Undantekning er þó heimil ef lán frá öðrum lánveitendum sem eru á undan eru innan 20% af verðmæti fasteignarinnar. Samanlögð fjárhæð lána frá Gildi og fremri veðhöfum mega þó aldrei fara yfir hámarksfjárhæð láns sem sjóðurinn veitir.

Já, það er hægt að greiða aukalega inn á lán.

Ef viðkomandi er með reikning hjá Íslandsbanka er hægt að framkvæma staka umframgreiðslu í heimabanka og/eða appi bankans. Að öðrum kosti má senda póst á innheimtubref@islandsbanki.is til að óska eftir að krafa verði stofnuð fyrir umframgreiðslu.

Einnig er hægt að skrá lán í áskrift að reglubundnum umframgreiðslum, en þá þarf lántaki að hafa samband við Íslandsbanka.

Ef verið er að greiða upp lán verður að hafa samband við Íslandsbanka.

Séreignarsparnað er hægt að nýta skattfrjálst við kaup á fasteign og til greiðslu inn á húsnæðislán að uppfylltum ákveðnum skilyrðum.

Seðlabankinn hefur sett reglur um hámark greiðslubyrðar fasteignalána. Þær fela í sér að greiðslubyrði fasteignalána má að hámarki vera 35% af ráðstöfunartekjum nema ef um fyrstu kaup er að ræða, þá má hún fara í 40% að hámarki. Viðmið fyrir útreikning á hámarks greiðslubyrði samkvæmt reglum SÍ er jafnar greiðslur. Ef lánið er óverðtryggt er reiknað með 40 ára lánstíma og samningsvöxtum en þó að lágmarki 5,5% vöxtum. Fyrir verðtryggð lán er reiknað með 25 ára lánstíma og samningsvöxtum en þó að lágmarki 3% vöxtum, þótt greiðslufyrirkomulag og lánstími lánveitingarinnar kunni að vera annar.

Skuldabréfin sjálf þarf að undirrita ásamt tveimur vottum og koma þeim til þinglýsingar og sækja þegar búið er að þinglýsa. Skuldabréf verður ekki greitt út fyrr en þinglýst skjal hefur borist sjóðnum.

Ef ekki er staðið í skilum með greiðslu afborgana eða vaxta á réttum gjalddögum greiðast dráttarvextir af vanefndum auk innheimtukostnaðar samkvæmt verðskrá viðskiptabanka eða lögfræðistofu á hverjum tíma. Ef ekki er staðið við samninginn er Gildi heimilt að fella alla skuldina í gjalddaga fyrirvaralaust. Sem síðasta úrræði gæti heimili lántaka (veðsett eign) verið seld nauðungarsölu.

Stjórn Gildis tekur ákvörðun um breytingar á vaxtakjörum sjóðfélagalána. Við þær ákvarðanir er einkum horft til vaxtakjara á markaði á sambærilegum lánum og áhættumats sjóðsins en fleiri atriði eru einnig höfð til hliðsjónar. Þau eru breytileg eftir lánategundum en geta meðal annars verið stýrivextir Seðlabanka Íslands, innlánsvextir sem og söguleg og vænt verðbólga. Nánari upplýsingar má finna í lánareglum Gildis.

Höfuðstóll verðtryggðs láns er verðtryggður miðað við vísitölu neysluverðs. Það þarf því að verðbæta höfuðstólinn áður en reglulegar afborganir og vextir eru reiknuð út. Ef tekið er dæmi af 10 m.kr. láni þar sem vísitala neysluverðs hækkar um 1% milli gjalddaga, t.d. úr 100 stigum í 101 stig, þá þarf einnig að hækka (verðbæta) höfuðstólinn um 1%. Hann hækkar því úr 10 m.kr. í 10,1 m.kr. áður en vaxta- og afborgunargreiðslur eru reiknaðar. Höfuðstóll óverðtryggðs láns tekur ekki breytingum í tengslum við vísitölu neysluverðs. Fyrir vikið eru óverðtryggðir vextir hærri en verðtryggðir. Segja má að verðtryggt lán feli almennt í sér lægri greiðslubyrði en óverðtryggt og hægari eignamyndun.

Gildi veitir í dag eingöngu verðtryggð lán með föstum vöxtum.

Fastir vextir fela í sér að vaxtaprósenta lánsins er sú sama allan lánstímann. Breytilegir vextir breytast samkvæmt ákvörðun stjórnar sjóðsins á hverjum tíma. Við ákvörðun vaxta er einkum horft til ávöxtunarkröfu á skráðum verðtryggðum skuldabréfum með ríkisábyrgð, vaxtakjara á markaði á sambærilegum lánum og áhættumats sjóðsins. Því má gera ráð fyrir að vextir hækki eða lækki á lánstímanum sem hefur áhrif á greiðslubyrði slíkra lána. Gildi veitir í dag eingöngu verðtryggð lán með föstum vöxtum.

Lán telst grunnlán sé veðsetningarhlutfall innan við 60% af verðmæti eignar.

Lán telst viðbótarlán ef veðsetningarhlutfallið er frá 60–70% af verðmæti eignar.

Vextir grunnlána eru hagstæðari en vextir viðbótarlána. Hægt er að sjá upplýsingar um vaxtakjör hér.

Á lánum með jöfnum afborgunum er afborgun af höfuðstól jafnhá allan lánstímann. Höfuðstóll greiðist hraðar niður í samanburði við lán með jöfnum greiðslum en á móti er greiðslubyrði hærri til að byrja með en lækkar með hverri afborgun. Greiðslubyrði lækkar af því að vaxtagreiðslur lækka með lækkandi höfuðstól. Hafa verður þó í huga að afborganir og höfuðstóll af verðtryggðum lánum hækka í takt við verðbólgu. Á lánum með jöfnum greiðslum (annuitet) er mánaðarleg greiðsla lána alltaf sú sama. Greiðslubyrði er lægri til að byrja með og höfuðstóll greiðist hægar niður í upphafi í samanburði við lán með jöfnum afborgunum. Hafa verður þó í huga að afborganir og höfuðstóll af verðtryggðum lánum hækka í takt við verðbólgu.

Ef að lán sjást ekki með augljósum hætti í skattframtali þá þarf að fara undir „sundurliðunarblað“, merkja viðeigandi lán og færa þau þaðan yfir í framtalið. Lán frá okkur hafa tvö lánsnúmer, eitt frá Gildi og annað frá Íslandsbanka sem er innheimtuaðili sjóðsins. Lánanúmerið frá Íslandsbanka er sjáanlegt á greiðsluseðlum og í heimabanka Íslandsbanka. Lánanúmer Gildis er sjáanlegt á sjóðfélagavefnum.

• Lántökugjald grunnlán – kr. 55.000
• Lántökugjald viðbótarlán – kr. 9.000
• Skjalagerðargjald fyrir hvert lán – kr. 8.000

Hægt er að finna kaupnótu lána inni á sjóðfélagavef Gildis en þar kemur fram allur lántökukostnaður ásamt upphæð sem ráðstafað var til að greiða upp eldri lán.